Bursa Mekatronik

Özet 

Bluetooth teknolojisi, kısa radyo dalgalarını kullanarak Bluetooth çipi denen bir radyo alıcısına sahip her türlü elektronik aygıtın kabloya ihtiyaç duymadan birbirleriyle iletişim kurmalarını sağlayan bir teknolojidir.Bu sayede dizüstü bilgisayar, cep telefonu, PDA(Personal Digital Assistant-cep bilgisayarları), kamera ve yazıcı gibi cihazlar yakın mesafede birbirleriyle uyum içinde hareket edip haberleşebilirler. Bugün Bluetooth ile büyüklü küçüklü yüzlerce şirket ilgilenmektedir ama başlıcaları Nokia, Ericsson, IBM, Intel, Microsoft, Toschiba ve Motorola’dır.Bu şirketlerin oluşturduğu Bluetooth konsorsiyumu tarafından belirlenen iletişim standartlarını sağlamak koşuluyla isteyen her firma ,anlaşma lisansını ücretsiz elde edebiliyor ve serbestçe ürün geliştirebiliyor. Bluetooth’un şu an kullanıma sunulmuş olan kablosuz teknolojilere- ki bunların çoğu Bluetooth’tan daha büyük uzaklıklarda etkili- göre avantajı, fiyatıdır. Bu nedenle Bluetooth’a geleceğin en önemli iletişim teknolojilerinden biri gözüyle bakılmakta ve yüz milyonlarca dolarlık yatırım yapılmaktadır. 2003 yılına kadar Bluetooth çipinin yüzlerce elektronik aygıtta olacağı ve 2005 yılında 1.4 milyar Bluetooth ürünü üretileceği tahmin edilmektedir.

1.Giriş :

Daha birkaç yıl öncesine kadar kullanmadığımız, hatta ne olduğunu bile bilmediğimiz cep telefonları, avuç içi bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar, dijital kameralar bugün hayatımızda vazgeçilmez bir yere gelmiş durumdadır. Ancak bu cihazların masaüstünde yarattığı kablo ve bağlantı fazlalığı tüketiciler ve üreticiler için üstesinden gelinmesi gereken bir sorundur. Bu nedenle kablosuz teknolojiler konusunda araştırmalara girişilmiştir. Ancak bu teknolojilerin oldukça yüksek maliyette oluşları bir dezavantajdır. İşte tam bu anda düşük maliyetli ve evrensel uyumluluğa sahip bir teknoloji bulunmuştur: Bluetooth.

Nokia, Ericsson, IBM, Intel ve Motorola (özellikle ilk ikisi) bu teknolojinin kurucusu olan şirketlerdir. Aralarına daha sonra başta Microsoft, 3com, Lucent veToshiba olmak üzere 1000’i aşkın şirket katılmış ve SIG (Special Interest Group- özel ilgi grubu) olarak adlandırılmışlardır.

Bluetooth çok kısaca kablosuz iletişimde kısa radyo dalgalarının kullanılmasıdır.İçlerine Bluetooth çipi adı verilen radyo alıcıları konan elektronik aygıtlar 33 feet(yaklaşık 10 metre) mesafede birbirleriyle kablosuz olarak iletişim kurabilecek, 8 chaza kadar network kurabilecek ve bir networkten beklenebilecek tüm işlemleri gerçekleştirebilecektir.

Şimdiden büyük heyecanla karşılanan ve geleceğin iletişim teknolojisi gözüyle bakılan bluetooth yapılan yüzmilyonlarca dolarlşık yatırım, bu teknolojiye verilen önemin bir kanıtı olsa gerektir.

2. Bluetooth Hakkında Genel Bilgi

2.1 Bluetooth nedir?

Bluetooth, kısa radyo dalgaları kullanılarak kablosuz iletişim yapmaya olanak sağlayan bir teknolojidir. Örneğin mobil telefon ve dizüstü bilgisayara yerleştirilecek bluetooth mikroçipi bugünkü ara kablonun yerini alacaktır. Yazıcılar, cep bilgisayarları, masaüstü bilgisayarları, fax makineleri, klavyeler, joystickler ve herhangi başka bir elektronik aygıt bluetooth sisteminin bir parçası olabilir. Kablonun yerini alarak aygıtların birbirine fiziksel olarak bağlanma zorunluluklarını yoketmesinin yanında mevcut data networklerine tüm standartlara uyabilecek bir köprü,ikincil bir arayüz ve küçük özel ad hoc gruplar için sabit network infrastructure’lardan bağımsız bir mekanizma sağlar . Araçlar birbirlerinin görüş alanında olmasalar bile ses ve bilginin ucuz,çabuk ve güvenli iletimini sağlar. Ve bu,tüm dünyada geçerli olmasının garanti altına alınabilmesi için global olarak mümkün olan bir frekansta yönetilir.

Bluetooth teknolojisi, düşük maliyetli kısa dalga radyo alıcısı olarak görev yapan 9mm x 9mm’lik mikroçip ile uygulanır. Hem sabit hem de mobil aygıtlar için güvenlik sağlar. Temel fonksiyonu bugünkü bilgi ve iletişim araçlarını birbirine bağlamak için kullanılan kablo kalabalığından kurtulunması için standart bir kablosuz iletişim protokolü sağlamaktır.

Kablosuz iletişim için geliştirilen tek teknoloji bluetooth değildir. Hatta birçok teknoloji bluetooth’a göre daha geniş bir alanda etkindirler. Ancak bluetooth radyo dalgalarını kullandığından dolayı diğer teknolojilerle kıyaslanamayacak kadar ucuzdur.

2.2 Bluetooth ‘un Genel Yapısı

Bluetooth 2.4 GHz kablosuz ISM band’ta çalışır ki bu genel olarak kullanılmayan bir frekanstır. Dataya ek olarak 3 taneye kadar da ses kanalı olasıdır. Her aygıta IEEE 802 standartına göre 48 bitlik bir adres verilir. Bağlantılar point-to-point ya da multipoint olabilir. Maximum mesafe 33 feet(yaklaşık 10 metre) dir. Data,1Mbps hızda (teknolojinin ikinci jenerasyonunda 2Mbps olacaktır) exchange edilebilir.

2.3 Bluetooth Teknolojisi İle Yapılabilecekler

Düşük maliyetinden dolayı Bluetooth’un çok geniş bir uygulama alanına sahip olacağı düşünülmektedir. Bu uygulama alanlarına araç radyolarının uzaktan kumandasından, stereo sistemlerine, ısıtma ve havalandırma sistemlerinden cep telefonları kulaklık/hoperlör bağlantısına kadar birçok örnek verebiliriz. Bluetootyh PDA ve haberleşme cihazları için masaüstü PC’ler, yazıcılar, faxlar ve network erişim noktaları üzerinden senkronizasyonu yazdırmayı ve ağ/şebeke erişimini kolaylaştıracaktır.

Bluetooth’un başlıca potansiyel uygulamaları şunlardır:

1.Three-in-one Telefonlar : Nerde olununrsa olunsun aynı telefon kullanılabilir. Evde iken sabit telefon; yolda iken cep telefonu; bluetooth teknolojisine sahip bir başka telefonun etki alanuında olduğunda da telsiz gibi çalışır.

2.Internet Köprüsü: Bağlantı gerekmeden internette sörf yapılabilir.

3.İnteraktif Konferans: Tüm katılımcılarla anında data alışverişi için bağlanılabilir.

4.Mükemmel Kulaklık:Kablosuz bağlanmış kulaklık sayesinde eller serbest kalır.

5.Laptop Speakerphone: Nerde olunursa olunsun, dizüstü bilgisayar bir speakerphone olarak kullanılabilir.

6.Otomatik Senkronizatör:Otomatik background senkronizasyon sayesinde aygıtlar sürekli update edilir.

Bluetooth sayesinde kullanıcılar 10 metrelik bir mesafe içinde iletişim kurabilecek, 8 cihaza kadar ağ kurabilecek, kişisel işlemlerini yapabilecek, adres defterini tutabilecek, oyun oynayıp video izleyebilecekçıkışlarını alabilecek ve kablosuz internete kavuşacak. Ayrıca cep telefonundan televizyon ve buzdolabi gibi bilgisayar tabanlı olmayan cihazlarda işlem bile yapabilecektir.

2.4 Neden Bluetooth Olarak Adlandırılmaktadır?

Bu teknoloji adını ünlü bir Viking kralından: 2.Harald’dan almaktadır. 2.Harald, MS 940-981 yılları arası Danimarka ve Norveç’i birarada tutmuştur. (ki bu tarihte çok büyük bir başarı olarak anılmaktadır.) Kral, mavi böğürtleni çok sevdiğinden sürekli dişleri mavi dolaşırmış ve bu nedenle lakabı “mavi diş” anlamına gelen “Blatant” imiş. İletişim sektörünün İskandinav kökenli ve rakip iki dev şirketi bu teknolojinin gelişimine öncülük edince teknolojinin adı da “Bluetooth” olmuştur.

2.5.Bluetooth İçin Kimler Çalışmaktadır?

Bluetooth teknolojisi ile ilgilenen şirketler Bluetooth SIG(special Interest Group) adı altında toplanmışlardır. Günden güne büyüyen ve üye sayısı artan SIG’ un şu anki üye sayısı 2074’tür.Bluetooth SIG’un 5 kurucu üyesi Ericsson, IBM, Intel, Nokia ve Toschiba’dır.1 Aaralık 1999 tarihinde 3COM, Lucent, Microsoft ve Motorola’nın da SIG üyesi oldukları duyurulmuştur. Bu 9 üye Promoter Group(PM)’u oluşturmaktadırlar.

Şekil 1. Bluetooth SIG’un hiyerarşik yapısı.PM Group 3Com, Ericsson, IBM, Intel, Lucent, Microsoft,Motorola, Nokia ve Toshiba’dan oluşmaktadır. Diğer 1883 şirket şekilde sayılı olan çalışma gruplarında yer almaktadırlar.

Bluetooth SIG üyesi olamk için ücretsiz bir lisans anlaşması imzalamak yeterlidir.Bu anlaşma ile ürünleri ve gerekli olan yazılımları geliştirme ve imal edebilme hakkı kazanılır.

Bluetooth SIG ye üye olan başlıca şirketler şunlardır:

PDA ve PD şirketleri: Acer, Compaq, Dell, Psdion Computers, SharpSymbian

Chip ve modül geliştiren şirketler: Analog Devices, ARM, Cambridge Silicon Radio, Digianswer, Harris Semiconductor, Mitel Semiconductor, Siemens

Telefon şirketleri : Alcatel, Lucent Technologies, Motorola, Nortel Networks, Qualcomm

Diğer: Elsa, Bang&Olufsen Technology, British Airways, E-Ink, Ford Motor Company, Johnson Controls, Lego Systems

3. Bluetooth’un Teknik yapısı

3.1 Bluetooth Terknolojisinin Temel Teknik Özellikleri

· Frekans bandını Hop’lara ayırır. Bu tayf genişliği bir kanaldan diğerine sekmek içindir ve güvenliği son derece arttıran bir özelliktir.

· Bir pikonette 8 taneye kadar aygıt bağlı olabilir ve network kurulabilir.

· Sinyaller her türlü ortamdan geçebilirler, böylece araçların birbirlerinin görüş hizalarında olmaları zorunluluğu ortadan kalkar.

· Sinyaller her yöne gidebildiklerinden aygıtlar birbirlerine işaret etmek zorunda değildirler.(Network topolojisi konusunda da bir sınırlandırma yoktur.)

· Hem senkron hem asenkron uygulamaları destekler ve bunu, örneğin ses ve internet gibi birçok servis için ve birçok aygıt üzerinde tanımlama yapmayı kolaylaştırarak yapar.

· Tüm dünya çapında yönetimlerce denetlenir böylece bir kişi seyahat halindeyken aynı standarttan yararlanabilir.

3.2 Bluetooth Teknolojisinde Kullanılan Temel Teknik Kavramlar

Pikonet : Ad hoc tarzında bağlanmış olan araçlardır; bu, standart networkte olduğu gibi önceden tanımlamalar ve planlamalar yapmayı gerektirmez. 2 den 8 e kadar araçla bir pikonet içinde network kurulabilir. Peer Network’tür, yani bir kez kurulduktan sonra tüm araçların birbirlerine eşit erişim hakları vardır. Yine de bir araç master olarak tanımlanır, diğerleri de slave olur.

Scatternet : Birden fazla pikonetin oluşturduğu ve her bir pikonetin bağımsız olarak çalışmayı sürdürdükleri yapıya verilen addır

Şekil 2 Pikonet ve Scatternet yapisini gösteren genel bir sema.

Master Unit : Pikonet içindeki, saati ve sekmdüzenine göre diger aygitlarin senkronize edildigi aygita denir.

Slave Unit : Pikonetteki, master olmayan elemanlardir.

MAC Adresleri : Bir pikonet içindeki her bir elemani belirleyen 3 bitlik adrestir.

Parked Units : Pikonet içinde senkronize edilen, ama bir MAC adresine sahip olmayan elemanlardir.

Sniff and Hold Mode : Bir pikonet aygitinin güç koruma modu bu sekilde adlandirilir.

3.3 Network Ayarlamalari

Bluetooth network ayarlamaları (topoloji) point-to-point ya da multipoint olabilir.Pikonet içindeki herhangi bir eleman, başka bir pikonetteki herhangi bir elemanla bağlantı kurabilirn ve böylece bir scatternet oluşturabilir. Şekil 2 de olduğu gibi 4 elemandan oluşan A pikoneti 2 elemandan oluşan bir B pikonetiyle bağlantı kurabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta A pikonetindeki Master Unit’in iki pikonet arasında bir link olmayışıdır. Master unit sadece senkronizasyonda bir üstünlük sahibidir.

3.4 Yayın Tipleri ve Hızları

Baseband ( hat başına bir kanal) protokolü circuit ve packet switching’in bir birleşimidir. Paketlerin belirlenmiş olan sırayla geldiğinden emin olabilmek için senkronize paketlere 5 taneye kadar yer tahsis edilir. Her bir paket için ayrı bir hop sinyal kullanılmaktadır. Circuit switching senkron ya da asenkron olabilir. Bir kanal içinde 3 taneye kadar senkron ya da bir senkron ve bir asenkron data veya ses kanalı desteklenir. Her bir senkron kanal 64Kb/sn. transfer hızını destekleyebilir, ki bu ses yayını için son derece yeterlidir. Asenkron kanal ise bir yönde 721Kb/sn , ters yönde de 57.6 Kb/sn hızda bilgi gönderebilir.Ayrıca eğer link simetrik ise bir asenkron kanalın her iki yönde de 432.6 Kb/sn hızı desteklemesi mümkündür.

3.5 Radyo Frekansı ve Spektrum Sekmesi

Bu bilgiler ışığında akla ilk gelen soru Radyo gürültüsünün çok olduğu bir ortamda Bluetooth bağlantılarının karışıp karışmayacağıdır. Bluetooth bağlantı protokolü hızlı onay ve frekans sekmesi olacak şekilde dizayn edilmiştir, böylece bağlantılar son derece sağlam olmaktadır. Paket tabanlıdır ve her bir pket ulaştıktan sonra yeni bir frekansa atlayacaktır böylece bağlantınn karışmasını önlemenin yanında güvenlik te sağlayacaktır. Data hızı header’lar dahil olmak üzere 1 Mb/sn. dir. Full duplex yayın da time division multiplexing yoluyla başarılır.

Bluetooth radyo çipi ISM(Industrial Scientific Medical) tarafından lisanslanmamış bir band olan 2.4 GHz de çalışır. Bu 2.4 GHz frekans bandını 1 MHz aralıklarla 79 sekmeye ayırır. Bu sekmeler 2.402 ile başlar ve 2.480 ile sona erer. Ancak bu band genişliği Japonya, Fransa ve İspanya’da daha dardır. Bu genişlik spektrumu bir kanaldan diğerine atlamak için (bu atlama random’dır) kullanılır ve güvenliği son derece arttırır. Saniyede 1600 taneye kadar sekme mümkündür. Standar frekans genişliği 10 cm ile 10 m. arasındadır ve yayın gücü arttırılarak en az 100 m. ye kadar yükseltilebilir.

3.6 Bağlantı Protokolü

Bluetooth bağlantıları aşağıdaki teknikler kullanılarak kurulmaktadır.

Standby : Bir pikonet içinde bağlanmış olmayan aygıtlar standby moddadır. Bu modda aygıtlar 32 sekme üzerinden 1.28 saniyede bir mesajları bekler. (Japonya İspanya ve Fransa’da daha az.)

Page/Inquiry : Eğer bir aygıt başka bir aygıtla bağlantı yapmak istiyorsa adres biliniyorsa bir page message ya da bilinmiyorsa page message’ın ardından bir inquiry yollar. Master Unit slave Unit’e 16 sekme frekansı üzerinden 16 benzer page message yollar. Eğer cevap yoksa Master aynı işlemi diğer 16 sekme üzerinden tekrar eder. Inquiry method MAC adresi Master tarafından bilinmediği için Slave’den ayrıca bir cevap alınmasını gerektirir.

Active : Data yayını gerçekleştirilir.

Hold : Data yayininin olmadigi bir anda Master ya da Slave isterse bir hold gerçeklestirilebilir. Bunun amaci gücün korunmasidir. Aksi taktirde sabit bir data exchange sözkonusudur. Birden fazla pikonet arasinda iletisim olmasi durumu hold mode’ un en temel nedenidir.

Sniff : Sadece slave unit’ler için geçerlidir. Bu da gücü korur. Ancak Hold Moddaki kadar düsük bir seviye sözkonusu degildir. Bu mod süresince slave, pikonette aktif bir rol almaz sadece düsük bir seviyede dinlemeye çekilir.

Park : Park Mode, Hold Mode’a göre daha düsük bir aktivite seviyesidir.bu sürede slave, pikonet ile senkronize edilir , ancak trafigin bir parçasi degildir. Bu durumda Slave’lerin MAC adresleri yoktur.Sadece Master ile senkronizasyonlarina ve sinyal mesajlarini ayirdetmeye yetecek kadar bir dinleme söz konusudur.

3.7 Data Yayını

Data senkronize ya da asenkronize bir şekilde yayınlanabilir. SCO(synchronous Connection Oriented) methodu daha çok ses için ve ACL (asynchronous Connectionless) de daha çok data için kullanılır. Bir pikonet içinde Her bir Master-Slave çifti ayrı bir yayın modu kullanabilir ve bu modlar her an değişebilir. TDD (Time Division Duplex) hem SCO hem de ACL tarafından kullanılabilir, ikisi de 16 tip paketi (bunlardan 4 tanesi kontrol paketidir ve her tip için aynıdır.) destekleyebilir. Data yayını sırasında yayının düzgün olmasına duyulan ihtiyaç nedeniyle SCO paketleri genellikle daha önceden belirlenmiş aralıklarla yollanır, bu paketlerin başka yayınlar tarafından bölünmeye izin vermemek için gruplar halinde yollanmaları demektir. SCO paketleri gönderen eleman tarafından bir seçim yapılmaksızın da yayınlanabilir. ACL linkleri hem simetrik hem de asimetrik yayınları destekler.

Band genişliği Master Unit tarafından kontrol edilir. Master Unit her bir slave’in Toplamın kaçta kaçını kullanabileceğine karar verir. Slave’ler, Master tarafından seçilmedikçe data yayınlayamazlar ve Master slave’e ACL link yoluyla sinyal ve mesaj yollayabilir.

3.8 Hata Düzeltimi ve Güvenlik

Bluetooth, üç tane hata düzeltme metodu kullanir.

· 1/3 Rate Forward Error Correction Code (FEC)

· 2/3 Rate Forward Error Correction Code (FEC)

· Authomatic Repeat Request (ARQ)

FEC methodlari geri gönderilen yayin sayisini azaltmak için dizayn edilmislerdir. ARQ semasi header hatasi ve periyodik bosluk kontrolü sonuçlarinin tamam olup olmadiginin içerir. Tamam ise bir onay gönderir, degilse data geri gönderilir.

Güvenlik 3 yolla saglanir: pseudo-random frequency band hops yoluyla, authentication ve encryption yollariyla. Frequency band hops baskalarinin bilgileri gizlice dinleyebilmelerini zorlastirir. Authentication kullaniciya sadece belirlenmis aygitlarla baglantilari kontrol etme hakkini verir. Encryption 1,40 ve 64 bit uzunlugunda secret key’ler kullanir. Birço uygulama için güvenlik kalitesi mükemmeldir. Ancak mümkün olanin en iyisi degildir ve bunu isteyen kullanicilar için ayri network tarnsfer protokolleri ve güvenlik yazilimlarini arastirmalari önerilir.

3.9 Link Baglantilarinin Kontrol Edilmesi

Şekil 3. Basit bir bluetooth sistemi esas olarak radyo çipi ve konrolcüden olusur.

Link yöneticisi (LM) link yapisini, authentication’i , link konfigürasyonunu ve diger protokolleri kontrol eden bir yazilimdir. LM’in temelini olusturan donanim link kontrolcüsüdür(LC). Bu iki eleman asagida listelenen görevleri yerine getirirler:

· Data yollama ve alma

· Paging ve inquiries

· Baglantilari kurmak

· Authentication

· SCO ve ACL gibi link tiplerini olusturma ve devretme

· Her bir paketin frame tipini saptamak

·Bir aygiti sniff ya da hold moduna geçirmek

4.Bluetooth ve Gelecek

4.1 Piyasaya Çikmis veya Çikmasi Planlanmakta Olan Bluetooth Ürünleri

Motorola, Bluetooth (cihazların kısa radyo dalgalarını kullanarak, birbirleriyle kablosuz iletişim kurmasını sağlayan teknoloji) ile modem teknolojisini birleştirerek, tüketicilere, tek bir üründe iki bağlantı seçeneği sunmaktadır. Motorola, önceki aylarda Bluetooth PC Card’ını da tanıtmıştı. Mobil telefon üretecisinin, geliştireceği dahili mini-PCI kartlar, hem V90 56K modem standardını hem de Bluetooth’u destekleyor. Bu kartların hemen ardından modemlerdeki gelecek standart olan V92’yi destekleyecek kartlar çıkartılacak.

IBM de bu hafta Blue Darker adlı yazılımın lisans sözleşmelerinin satışına başlıyor. Bu yazılım, Linux uygulamalarının BLuetooth’u desteklemesini sağlıyor. Bluetooth geliştiricileri için yazılım eksikliği büyük bir endişe teşkil ediyor. IBM Bleu Darker’ın bu ihtiyacı karşılamasını umuyor. Ancak söz konusu yazılımın meyveleri’ni gelecek yıla kadar toplamak mümkün olmayacak.

Finlandiyalı bir lastik üreticisi, yakın zamanda tehlikeli durumlarda sürücünün cep telefonuna gerçek zamanlı mesaj gönderen lastik kullanılacağını söyledi.Nokian Renkaat adli üreticinin gelistirdigi ‘akilli’ lastik teknolojisinde, her lastige bir çip takiliyor. Bu çipler birbirleriyle uyum içinde çalisarak, lastik basinci ve isisi gibi bilgileri sürücünün cep telefonuna aktariyor. Bu sistemi kullanmak için arabaya fazladan bir cihaz takmak gerekmiyor. Sürücünün Bluetooth uyumlu bir cep telefonu olmasi yeterli.Simdilik sürücüyü bilgilendirmekle yetinen akilli lastiklerin yakin bir zamanda uyarma özelligine de kavusacagi belirtildi. Yeni teknolojiyi gelistirmek için kendine ortak aradigini belirten Renkaat, sistemin gelecek yildan itibaren kullanima hazir olacagini söyledi. Yeni çipler ilk olarak, tir, kamyon, otobüs ve yüksek hiz yapabilen binek otomobillerde kullanilacak.

Şekil 4. Cep telefonu ve PDA gibi kablosuz cihazların ardından yeni geliştirilen kalem de e-posta ve faks gönderebiliyor

Kağıdın üzerinden geçirilen kalemle e-posta göndermek, faks çekmek ve e-ticaret komutları verebilmek artık mümkün. Ericsson, Anato ve Time Manager, daha şimdiden Bluetooth uyumlu kalemleri ürettiler bile. Yeni kalemlerin 2001’in ikinci yarısında piyasada olması bekleniyor. Anato Blutooth kalemi, ilk bakışta dolma kalemden farksız gözüküyor. İçinde diğer kalemlerde bulunan mürekkebe ek olarak küçük bir ışıklı LED var. Mürekkep kartuşunun yanı sıra kalemin içinde görüntü işleme ve radyo veri devreleri yer alıyor. Bu devreler, kalemle yazılanları Bluetooth teknolojisini kullanarak iletilmesini sağlıyor. Eğer kullanıcının Bluetooth uyumlu cep telefonu, aviçiçi cihazı ya da bilgisayarı 10 metrelik bir alan içindeyse veri otomatik olarak iletiliyor. Anato Blutooth kalemi, çeşitli kağıt türleri üzerine yazı yazabiliyor, ancak yazılanların iletilebilmesi için özel bir kağıt kulllanmak gerekiyor. Kalemdeki çip bu kağıt üzerinde saniyede 100 frame okuyup işleyebiliyor.

ThinkPad X Serisi’ndeki modellerde, ultra tasinabilir bilgisayarlar için özel olarak gelistirilmis, düsük enerji tüketimiyle dikkat çeken Intel Mobile Pentium III (600 MHz hizinda) ya da Mobile Celeron (500 MHz) islemciler kullaniliyor. Günümüzün mobil kullanıcıları için optimize edilen yeni ThinkPad X20, kişiselleştirilmiş e-iş bilgi işlem gereksinimleri için güçlü performans özelliklerine sahip. 25,4 mm kalınlıktaki bilgisayarlar, 1,4 kg ağırlığında. X serisinde ayrica, 12.1 inç TFT ekran bulunuyor. ThinkPad X Serisi’nde bir dizi telsiz iletişim seçeneği de bulunuyor. PC Card ve UltraPort konnektör gibi Bluetooth telsiz teknolojisi seçenekleri bunlardan yalnızca ikisi.

Kasim ayinda 149 dolar satilmaya baslanan Hewlett-Packard PC Card’ın yani sıra, firma Jornado avuçiçi bilgisayarlar ve yazıcılar için kendi Bluetooth seçeneklerini de sunmayı planlıyor. HP Bluetooth PC Card 3Com tarafından üretildi.HP’nin Bluetooth’u kullanmaktaki en büyük amacı, kullanıcıların cep telefonu ya da avuçiçi gibi cihazlardan, bilgisayara gerek duymadan, direkt yazıcılarından çıkış alabilmeleri. HP yazıcıdan çıkış almayı mümkün olduğunca kolaylaştırarak, daha çok yazıcı ve kartuş gibi yan ürün satmayı istiyor.

IBM ve Toshiba, geçtiğimiz günlerde, dizüstü bilgisayarlar için Bluetooth ürünleri çıkarmaya başlayacağını duyurmustu. Sektörel araştırmaların çoğu 2005 yılında üretilen Bluetooth ürünlerinin 1 milyar birimi bulacağını gösteriyor.

Bluetooh teknolojisinin 2001 yılına damgasını vuracağını belirten Toshiba yetkililerinden alınan bilgilere göre, dizüstü bilgisayarlarda kullanılacak kart eylül ayının son haftasında tanıtıldı.Toshiba Bluetooth PC Card’la birlikte, kartın bilgisaylarlar arasında dosya transferi gibi değişik uygulamalarla çalışabilmesi için gerekli yazılım da verildi.